Ngoại tình có đi tù không? Mức phạt với tội ngoại tình là gì?

Hành vi bội bạc trong hôn nhân không chỉ phá vỡ đạo đức gia đình mà còn kéo theo những hệ lụy pháp lý nghiêm trọng tại Việt Nam. Nhiều người vẫn băn khoăn liệu hành vi ngoại tình có đi tù không khi đối diện với các chế tài của pháp luật hiện hành.

Thám tử Minh Đức sẽ cung cấp câu trả lời chuẩn xác nhất dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật đang có hiệu lực thi hành.

Ngoại tình dưới góc nhìn pháp luật Việt Nam

Vi phạm chế độ một vợ một chồng là hành vi xâm phạm trực tiếp đến trật tự quản lý hành chính nhà nước về hôn nhân. Pháp luật nước ta chỉ bảo vệ mối quan hệ giữa những cặp vợ chồng hợp pháp đã thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Bản chất pháp lý của mối quan hệ ngoài luồng

Quan hệ ngoài luồng được hiểu là việc một người đang có vợ hoặc có chồng nhưng lại có hành vi thiết lập mối quan hệ tình cảm, chung sống với người khác. Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 nghiêm cấm hành vi này nhằm bảo vệ sự bền vững của tế bào xã hội.

Pháp luật Việt Nam không thừa nhận trạng thái ly thân, nghĩa là dù hai vợ chồng đã sống riêng nhiều năm nhưng chưa có quyết định ly hôn của Tòa án thì quan hệ hôn nhân vẫn tồn tại. Mọi hành vi chung sống với người thứ ba trong thời gian ly thân vẫn bị coi là vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Điều kiện bảo vệ của chế độ một vợ một chồng

Nhà nước chỉ tiến hành các biện pháp bảo vệ khi cuộc hôn nhân đó được thiết lập đúng quy định pháp luật (có đăng ký kết hôn). Nếu hai bên nam nữ chỉ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì họ không phát sinh quyền và nghĩa vụ của vợ chồng. Khi đó, việc một trong hai bên có quan hệ với người khác sẽ không bị coi là vi phạm chế độ một vợ một chồng để xử lý hình sự.

Mọi hoạt động tố tụng liên quan đến việc tranh chấp hay xử lý vi phạm đều phải dựa trên nền tảng là Giấy chứng nhận kết hôn hợp pháp.

Ngoại tình có đi tù không? theo luật hôn nhân

Tùy từng trường hợp cụ thể mà người ngoại tình có thể bị đi tù hoặc không. Ngày nay trong cuộc sống, một người đã có vợ/chồng lại nảy sinh quan tình cảm và quan hệ yêu đương với người khác diễn ra khá phổ biến. Tuy nhiên, không phải mọi quan hệ ngoại tình đều bị xem là vi phạm pháp luật.

 

Tại điểm C, khoản 2 điều 5 Luật hôn nhân và gia đình có nêu rõ hành vi bị cấm liên quan đến ngoại tình như sau:

1. c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;

Theo đó, người ngoại tình sẽ vi phạm luật khi:

• Đang có vợ/chồng nhưng lại chung sông với người chưa có vợ/chồng hoặc người đã có vợ/chồng.
• Việc chung sống diễn ra công khai hoặc không công khai nhưng cả hai cùng sinh hoạt như một gia đình vợ chồng hợp pháp.

Việc chung sống có thể chứng minh qua các điểm như: Có con chung, được hàng xóm, xã hội coi như vợ chồng, có tài sản chung,…. Bị gia đình, đoàn thể giáo dục nhưng vẫn tiếp tục duy trì mối quan hệ đó. Vì thế, không phải mọi trường hợp ngoại tình đều vi phạm pháp luật, mà chỉ những mối quan hệ có đặc điểm trên thì mới bị xử lý.

Tội ngoại tình theo Bộ luật Hình sự

Tội ngoại tình có thể bị xử lý hình sự với mức án cao nhất lên đến 3 năm tù giam. Bộ luật Hình sự đã quy định cụ thể các mức chế tài đối với hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân tiến bộ này.

Khung hình phạt cơ bản cải tạo không giam giữ

Người phạm tội vi phạm chế độ một vợ một chồng sẽ đối mặt với khung hình phạt đầu tiên tại Điều 182 bộ luật hình sự 2015.

Theo đó, người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác, hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ có thể bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm. Người thứ ba dù chưa từng kết hôn vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự độc lập nếu biết rõ đối phương đã có gia đình mà vẫn cố tình chung sống.

Khung hình phạt tăng nặng lên đến 3 năm tù

Trong trường hợp hành vi vi phạm gây ra những hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, mức phạt sẽ tăng lên đáng kể.

Cụ thể, người phạm tội sẽ bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu hành vi ngoại tình làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát.

Khung hình phạt này cũng áp dụng đối với trường hợp đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.

Đây là mức chế tài nghiêm khắc nhất nhằm răn đe những hành vi coi thường kỷ cương pháp luật và sinh mạng con người.

Điều kiện cấu thành tội vi phạm chế độ một vợ một chồng

Phản bội hôn nhân chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thỏa mãn đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm. Không phải mọi hành vi lén lút qua lại đều có thể khởi tố vụ án hình sự.

Thế nào là chung sống như vợ chồng trái pháp luật

Pháp luật quy định rất rõ ràng về hành vi chung sống như vợ chồng để tránh việc áp dụng tùy tiện.

Việc chung sống phải có đặc điểm ở chung nhà, có tài sản chung, cùng nhau sinh hoạt và được hàng xóm xung quanh coi là vợ chồng. Tiêu chuẩn này được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư liên tịch số 01/2001/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC. Những hành vi như thỉnh thoảng gặp gỡ, quan hệ nam nữ lén lút tại nhà nghỉ, khách sạn mà không duy trì cuộc sống chung thường xuyên thì không đủ cơ sở pháp lý để cấu thành tội danh này.

Hậu quả nghiêm trọng làm căn cứ khởi tố hình sự

Để có thể khởi tố vụ án theo Bộ luật Hình sự 2015, hành vi vi phạm phải gây ra hậu quả thực tế được lượng hóa.

Cụ thể, hành vi chung sống trái pháp luật đó phải dẫn đến hậu quả làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn. Hoặc người vi phạm đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này nhưng vẫn tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm. Nếu việc ngoại tình chưa dẫn đến ly hôn và chưa từng bị xử phạt hành chính trước đó, cơ quan điều tra sẽ không có đủ căn cứ để tiến hành khởi tố hình sự.

Xử phạt hành chính hành vi ngoại tình hiện nay

Mức phạt tù đối với tội ngoại tình là chế tài cuối cùng, trước đó hành vi này thường bị xử lý hành chính. Việc xử lý hành chính là cơ sở pháp lý quan trọng để thiết lập tiền đề cho việc xử lý hình sự về sau.

Mức phạt tiền theo Nghị định 82/2020/NĐ-CP

Khi hành vi vi phạm chưa gây ra hậu quả nghiêm trọng như ly hôn hay tự sát, người vi phạm sẽ bị xử phạt tiền. Khoản 1 Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP quy định mức phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác.

Người chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ cũng chịu mức phạt tương tự. Đây là mức phạt mang tính răn đe hành chính đối với những hành vi xâm phạm chế độ một vợ một chồng ở mức độ nhẹ.

Hành vi vi phạm chế độ một vợ một chồng	Mức xử phạt hành chính (Nghị định 82/2020/NĐ-CP)	Chế tài hình sự (Điều 182 BLHS 2015)
Chung sống như vợ chồng lần đầu, chưa gây hậu quả ly hôn	Phạt tiền từ 3.000.000đ đến 5.000.000đ	Không áp dụng
Đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tiếp tục chung sống như vợ chồng	Không áp dụng	Phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm
Chung sống như vợ chồng dẫn đến quan hệ hôn nhân ly hôn	Không áp dụng	Phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm
Chung sống với người khác khiến vợ/chồng/con của họ tự sát	Không áp dụng	Phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm

Thủ tục lập biên bản vi phạm hành chính làm tiền đề tố tụng

Để việc xử phạt hành chính có hiệu lực, cơ quan chức năng phải tiến hành lập biên bản vi phạm theo đúng thẩm quyền. Người có quyền lợi liên quan cần gửi đơn đề nghị đến Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan Công an nơi hành vi vi phạm đang diễn ra để yêu cầu kiểm tra, lập biên bản.

Biên bản xử phạt vi phạm hành chính này chính là tài liệu, chứng cứ đắt giá nhất để chứng minh yếu tố “đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm” nhằm phục vụ cho quá trình khởi kiện hình sự sau này trước cơ quan công tố.

Giải pháp thu thập chứng cứ ngoại tình hợp pháp

Đã ly thân ngoại tình có bị đi tù không phụ thuộc lớn vào nguồn chứng cứ mà bên bị hại cung cấp cho cơ quan điều tra. Việc thu thập chứng cứ phải tuyệt đối tuân thủ các quy định của pháp luật tố tụng dân sự và hình sự.

Giá trị pháp lý của vi bằng do Thừa phát lại lập

Nhiều người thường tự mình đi bắt ghen hoặc thuê thám tử tư theo dõi ngoại tình để lấy chứng cứ nhưng những chứng cứ này thường dễ bị bác bỏ tại Tòa án.

Lập vi bằng thông qua tổ chức Thừa phát lại là phương thức thu thập chứng cứ an toàn và có giá trị chứng minh cao nhất hiện nay. Thừa phát lại sẽ trực tiếp chứng kiến, ghi nhận một cách khách quan các sự kiện, hành vi chung sống như vợ chồng hoặc các đoạn tin nhắn, hình ảnh công khai trên mạng xã hội.

Vi bằng này có giá trị chứng cứ trước Tòa án mà không cần phải chứng minh thêm, giúp bảo vệ quyền lợi tối đa cho người khởi kiện.

Rủi ro pháp lý khi tự ý định vị và quay trộm hình ảnh

Việc tự ý gắn thiết bị định vị lên xe của đối phương hoặc tự ý quay trộm hình ảnh tại nơi riêng tư ẩn chứa nhiều hiểm họa pháp lý khôn lường.

 

Điều 38 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định quyền bí mật đời tư của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Người tự ý xâm nhập đời tư của người khác để lấy chứng cứ có thể bị kiện ngược lại về tội xâm phạm bí mật đời tư hoặc hủy hoại danh dự nhân phẩm.

Do đó, mọi hành động thu thập chứng cứ cần phải được thực hiện một cách khôn ngoan, hợp pháp dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia pháp lý để tránh biến mình từ nạn nhân thành người vi phạm pháp luật.

KẾT LUẬN

Hành vi ngoại tình không chỉ hủy hoại hạnh phúc gia đình mà còn có thể dẫn đến án tù nghiêm khắc lên đến 3 năm tù giam theo Điều 182 Bộ luật Hình sự. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật về chế độ một vợ một chồng và cách thức thu thập chứng cứ hợp pháp là vũ khí quan trọng nhất để bảo vệ quyền lợi của bản thân và gia đình.

Văn phòng thám tử Minh Đức luôn đồng hành cùng bạn trong việc tháo gỡ các vướng mắc pháp lý phức tạp này.

Nếu bạn đang gặp phải những rắc rối liên quan đến hôn nhân gia đình hoặc cần tư vấn sâu hơn về thủ tục thu thập chứng cứ ngoại tình hợp pháp, hãy liên hệ ngay với Minh Đức để nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp và bảo mật tuyệt đối từ đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm.